uyghur pochtisi, 25-féwral
london — 21-esirdiki eng jiddiy insaniy hoquq kirizislirining biri üstide élip bérilghan muhim yéngi tetqiqat — «sürgün: uyghur di’asporasining musapisi» (Exile: The Journey of the Uyghur Diaspora) namliq kitab «étika» (Ethica Press) neshriyati teripidin élan qilinip, oqurmenler bilen yüz körüshti.
musapirliqning insaniy bedili
dunyawi xewerler köpinche uyghurlarning gé’opolitikiliq (jughrapiyelik siyasiy) weziyitige diqqet qiliwatqan bir peytte, aptor bey shyawxung (Hsiao-Hung Pai) diqqet merkizini shu zémindin ayrilishqa mejbur bolghan uyghurlarning ré’al turmushigha qaratqan. bu kitab qazaqistan, türkiye we yawropadiki uyghur jem’iyetliri üstide élip bérilghan antropologiyelik tetqiqat bolup, uyghurlarning yiraqtin kelgen «dölet halqighan basturush»largha taqabil turush bilen birge, öz kimlikini saqlap qélish yolidiki küreshlirini xatiriligen.
kitabtiki asasliq témilar:
- kimlik üchün küresh: musapirliqtiki uyghurlarning yat ellerde oxshimighan din we oxshimighan medeniyet muhitlirida öz dini, tili we milliy kimlikini qandaq saqlap qéliwatqanliqi.
- dölet halqighan nazaret: xitay dölet küchlirining muhajirettiki uyghurlarni üzlüksiz iz qoghlap nazaret qilishining kishilerge élip kelgen éghir pisxikiliq bésimi.
- a’ililerning ayriwétilishi: yurtidiki uruq-tughqanliri bilen alaqisi üzülüp qalghanlarning «süküttiki tiragédiye»sige a’it birinchi qol matériyallar.
aptor heqqide
bey shyawxung (Hsiao-Hung Pai) — köchmenler mesilisi we jem’iyette chetke qéqilghan emgekchiler heqqidiki tetqiqatliri bilen tonulghan meshhur tekshürüsh tipidiki zhurnalist we yazghuchidur. uning buningdin ilgiri neshr qilin’ghan «xitayche pichirlishishlar» (Chinese Whispers) namliq esiri dangliq «orwél mukapati» (Orwell Prize) gha namzatliqqa körsitilgen. u asasiy éqim taratquliri sel qaraydighan jem’iyetning töwen qatlamlirigha singip kirip tetqiqat élip bérishqa jür’et qilidighan xizmet uslubi bilen tonulghan. aptorning milliy toqunushlar we musapirlarning «chégirlen’gen hayati» heqqidiki mol tejribisi, bu yéngi eserni tetqiqatchilar we kishilik hoquq pa’aliyetchiliri üchün qimmetlik bir menbege aylandurdi.
kitabni buyrush adérsi:
