uyghur pochtisi 17-dékabér
hebibulla izchi
16-dikabir, londondiki yunus emre inistitutida « qamaqtiki rohlar: xitay türmisidiki uyghur mehbuslarning shé’irliri» namliq kitapning imzaliq tarqitilish murasimi ötküzüldi.

en’giliyediki uyghur ziyalisi eziz isa elkün tüzüp terjime qilghan butoplamgha 2017-yilidin buyan xitay hökümiti sherqiy türkistanda keng-kölemlik irqiy qirghinchiliq élip barghandin bashlap tutqun qilin’ghan, türmige qamilip üzün muddetlik qamaq jazasi bérilgen we mejburi ghayip qiliwétilgen gülnisa imin gülxan, nurmuhemmet yasin örkishi, ablet abduréshit berqi, perhat tursun, abdurehim abdulla, abduqadér jalalidin, adél tuniyaz, wahitjan osman we bashqa 25 neper uyghur sha’irlarning terjimihali we shé’irliri kirgüzülgen.
bu imzaliq kitab tarqitish murasimida sha’ir eziz isa elkün, dunya uyghur qurultiyi re’isi turghunjan alawudun, xelq’ara pen teshkilatining asiya- tinch okyan rayonining bashliqi ros xolder, sürgündiki yazghuchilar we sha’irlar jemiyitining qurghuchi dériktori jénnéfér langer, en’gliye kondon uniwérisitéti afriqa we sherqshunasliq inistitutining praféssori rachél xarris qatarliqlar söz qildi.
dunya uyghur qurultiyi re’isi turghunjan alawudun sözide xitayning uyghur ma’aripi we uyghur ziyalilirigha qarita élip bériwatqan basturush we qirghinchiliq siyasitini hemde uyghur dawasining nöwettiki weziyitini tonushturdi.

xelq’ara pen teshkilatining asiya- tinch okyan rayonining bashliqi ros xolder sözide: «bu sha’irlar özining kimlikidin pexrlinish bilen birge chongqur azap-oqubetni bayan qilghan. mesilen, gülnisa imminning shé’irlirida özining baliliridin ayrilip qélish qorqunchliri we küchlük qarshiliq rohi ipadilen’gen. bu toplamdiki eserler hem tesirlik, hem jiddiy bolup, dunyagha uyghurlarning erkinlikining qet’iylik bilen qoghdilishi kéreklikini namayen qilidu» dédi.
sürgündiki yazghuchilar we sha’irlar jemiyitining qurghuchi dériktori jénnéfér langer sözide: «bu sha’irlarning hemmisi xitayning keng-kölemlik jaza lagérliri we türmiliride ghayip boldi. ularning ehwali we qeyerdiliki namelum. ularning shé’irlirida ümidsizlik, azap, séghinish we muhebbet ipadilen’gen» dédi.
profféssor rachél xarris xanim uyghurlarning shé’irliri we mediniyiti heqqide söz qilip, uni qoghdash we xelq’aragha tonushturushning ehmiyiti heqqide toxtulup ötti.
awstriye pen teshkilatining ezasi hérét shérodér xanim perhat tursunni awstriye yazghuchilar jemiyitining pexriy re’islikige körsetken. u «qamaqtiki rohlar»ni gérman tiligha terjime qiliwatqan bolup, u sözide uyghur sha’irlirini qamaqqa élish, ularning awazini basturush we eserlirini cheklesh uyghur tilini yoqutushtin ibarettur dégenlerni tekitlidi.